CHP Genel Başkan Yardımcısı Deniz Demir:

- "Gençlik ve Spor Bakanlığı’nın 2027 bütçe teklifinde vakıf ve derneklere 3 milyar 86 milyon liranın üzerinde ödenek ayrılmış, 2025’te aktarılan kaynak 3,5 milyar lirayı aşmıştır."

- "2026 yılında 4 bin lira olan aylık KYK bursu günlüğe vurulduğunda 133 liraya denk gelmektedir; bir öğrencinin beslenme ve ulaşımını bu parayla karşılaması beklenemez."

- "Sayıştay raporları bazı öğrenci yurtlarının iskân belgesi, yani yapı kullanma izni olmadan faaliyete açıldığını teyit etmektedir."

- "Yüz binlerce öğrencinin banka hesabına KYK borcu nedeniyle haciz konulurken TFF'nin Bakanlığa olan 4 milyon 750 bin liralık borcu mevzuata aykırı şekilde mahsuplaşmayla silinmiştir."

Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) Genel Başkan Yardımcısı ve Ankara Milletvekili Deniz Demir, Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Plan ve Bütçe Komisyonu’nda gerçekleştirilen Gençlik ve Spor Bakanlığı’nın 2027 Yılı Bütçesi görüşmelerinde söz aldı. Konuşmasında gençlerin yaşadığı ekonomik ve sosyal krizlere dikkat çeken Demir; öğrencilere ayrılan burs miktarlarının yetersizliğini, vakıf ve derneklere aktarılan milyarlık kaynakları, iskânsız yurt binalarını, TFF'ye tanınan ayrıcalıkları ve plansız spor yatırımlarını Komisyon gündemine taşıdı.

CHP Genel Başkan Yardımcısı Deniz Demir’in Komisyonda gerçekleştirdiği konuşma şöyle:

Sayın Başkan, Sayın Bakan, Saygı Değer Bürokratlar, Değerli Milletvekilleri, hepinizi saygıyla selamlıyorum.

Gençlik ve Spor Bakanlığı bütçesini görüşüyoruz. Ancak önümüzdeki bütçe, Türkiye'nin gençlerine nasıl bir gelecek vaat ettiğini de gösteriyor. Bu nedenle bugün yalnızca ödenekleri, harcama kalemlerini ve yatırım hedeflerini konuşmayacağız. Gençlerin hangi koşullarda yaşadığını, devletin onlara hangi imkânları sunduğunu ve kamu kaynaklarının hangi önceliklere göre dağıtıldığını da konuşacağız.

Bugün Türkiye'de milyonlarca genç, üniversiteyi kazandığında sevinci uzun sürmeden barınma kaygısıyla karşılaşıyor. Bir yurda yerleştiğinde beslenme, ulaşım ve diğer temel ihtiyaçlarını nasıl karşılayacağını hesaplıyor. Mezun olduğunda ise işsizlik ve borç yüküyle mücadele ediyor. Gençlerimizin hayatına bu kadar yakından dokunan bir Bakanlığın bütçesinde, gençlerin ekonomik ve sosyal sorunlarına ayrılan kaynakların çok daha güçlü bir karşılık bulması gerekirdi.

Gençliği yalnızca yurtlarda barındırılacak bir nüfus olarak gören anlayışla Türkiye'nin geleceğini kuramazsınız. Gençlerimizin söz sahibi olduğu, ürettiği, kültür ve sanat faaliyetlerine katıldığı, yeteneklerini geliştirdiği ve ekonomik bağımsızlığını kazanabildiği politikalar üretmek zorundasınız. Gençlerin geleceğini konuşuyoruz ama hazırladığınız bütçede gençlerin kendilerine ne kadar yer bulabildiğini sorguluyoruz.

"ÖĞRENCİYE BURS YOK, VAKIF VE DERNEKLERE MİLYARLAR VAR"

Bütçenin kaynak dağılımına baktığımızda iktidarın tercihlerini çok daha net görüyoruz. 2027 yılı bütçe teklifinde vakıf ve derneklere transferler için 3 milyar 86 milyon liranın üzerinde ödenek öngörülüyor. Bakanlığın 2025 yılında vakıf ve derneklere aktardığı kaynak 3,5 milyar lirayı aştı.

Şimdi bu tabloyu gençlerimizin yaşadığı ekonomik koşullarla birlikte değerlendirelim. Bir tarafta barınma ve beslenme giderlerini karşılayamayan üniversite öğrencileri, diğer tarafta milyarlarca liralık kaynak aktarılan vakıf ve dernekler var. Bu kaynaklar hangi kuruluşlara aktarılıyor? Hangi faaliyetler karşılığında ne kadar ödeme yapılıyor? Yardımların dağıtımında hangi objektif kriterler esas alınıyor? Bu kuruluşların faaliyetleri ve harcamaları nasıl denetleniyor?

Bunlar son derece meşru sorulardır. Çünkü söz konusu olan milletin vergileridir. Öğrencinin bursuna gelince bütçe imkânlarını gerekçe gösterenler, vakıf ve dernek aktarımlarına gelince aynı hassasiyeti neden göstermiyor? Gençlerin barınma, beslenme ve eğitim ihtiyaçları ortadayken milyarlarca liralık kaynak aktarımının öncelik sıralamasını sorgulamak bizim görevimizdir. Kamu bütçesi, belirli kuruluşlara kaynak aktarma mekanizmasına dönüştürülemez. Bu ülkenin gençleri, kendileri için ayrılan kaynağın hesabını sorma hakkına sahiptir.

"SAYIŞTAY RAPORU: İSKÂNSIZ YURTLARA ÖĞRENCİ YERLEŞTİRİLİYOR"

Sayın Bakan, bütçenin önceliklerini konuşurken öğrenci yurtlarının durumuna da mutlaka değinmeliyiz. Bir yurdun kaç kişilik olduğu kadar güvenli olup olmadığı, yemeklerin niteliği, hijyen koşulları, ısınma, asansör ve yangın güvenliği de önemlidir. Nitekim Sayıştay'ın 2025 yılı denetim raporunda yer alan tespitler bu konuda ciddi soru işaretleri yaratıyor. Raporda, bazı öğrenci yurtlarında yapı kullanma izin belgesi, yani iskân alınmadan öğrencilerin yerleştirilebildiği belirtiliyor.

Burada çok açık bir sorunumuz var. Bir binanın öğrencilerin kullanımına açılabilmesi için gerekli izin ve güvenlik süreçleri tamamlanmış olmalı. İskân belgesi, sıradan bir bürokratik evrak değildir. Binanın kullanım koşulları ve güvenliğiyle doğrudan ilgilidir. Bir yangın çıktığında, bir tahliye gerektiğinde, bir felaket yaşandığında bunun bedelini kimin ödeyeceğini hepimiz biliyoruz. O binada kalan öğrenciler ve aileleri! Aileler çocuklarını devletin güvencesine emanet ediyor. Devletin görevi de bu güveni boşa çıkarmamaktır. Sayıştay'ın bu tespiti karşısında Bakanlığın yapması gereken, kapasite rakamlarını anlatmak değil hangi yurtlarda bu eksikliğin bulunduğunu ve ne zaman giderildiğini açıklamaktır.

"ÖĞRENCİYE HACİZ, TFF'NİN MİLYONLUK BORCUNA MAHSUPLAŞMA"

Aynı raporda Türkiye Futbol Federasyonu ile yapılan mahsuplaşma da dikkat çekiyor. Bakanlığın TFF'den 4 milyon 750 bin liralık alacağının tahsil edilmediği belirtiliyor. Federasyon, statlara yaptığı yatırımları gerekçe göstererek mahsuplaşma talebinde bulunuyor. Sayıştay ise ilgili protokolde böyle bir mahsuplaşmaya imkân veren hüküm bulunmadığını tespit ediyor.

Protokolde karşılığı bulunmayan mahsuplaşma talebi nasıl kabul edilebilir? Yüz binlerce öğrencinin banka hesaplarına KYK borçları sebebiyle haciz konuyor. Ancak Bakanlık TFF’nin milyonluk borcunu tek kalemde hukuki bir dayanağı bile olmadan mahsuplaşma adı altında silebiliyor. TFF’ye gösterilen bu ayrıcalık bu ülkenin gençlerine gösterilmiyor.

"AYLIK KYK BURSU GÜNLÜK 133 LİRAYA DENK GELİYOR"

Sayın Bakan, gelelim üniversite öğrencilerimizin her gün yaşadığı ekonomik gerçeklere. 2026 yılında lisans öğrencilerine verilen aylık KYK bursu 4 bin lira. Bu tutarı günlük hesaba böldüğümüzde bir öğrencinin elinde yaklaşık 133 lira kalıyor. 133 lira! Bir öğrencinin bir günlük beslenme, ulaşım ve diğer kişisel ihtiyaçlarını bu parayla karşılamasını bekliyorsunuz. Üstelik bu hesabın içinde kira yok, yurt ücreti yok, kitap ve kırtasiye giderleri yok. Üniversite eğitimi için başka bir şehre gitmiş, ailesinden düzenli destek alamayan bir gencin yaşadığı ekonomik sıkışmışlığı düşünün.

Öğrenci sabah kahvaltısını atlıyor, öğle yemeğinde en ucuz seçeneği arıyor, akşam arkadaşlarıyla bir kahve içmek için bile bütçesini hesaplıyor. Bir sinemaya gitmek, bir kitap almak, bir sosyal etkinliğe katılmak onun için çoğu zaman ertelenen bir harcamaya dönüşüyor. Üniversite yılları gençlerin kendilerini keşfettikleri, yeni deneyimler kazandıkları, sosyal çevrelerini geliştirdikleri yıllardır. Bugün ise pek çok genç bu yılları ekonomik kaygılarla, hesap yaparak ve ihtiyaçlarından vazgeçerek tamamlıyor.

Bir öğrencinin üniversite hayatındaki en büyük kaygısı sınavı geçmek olmalı; ay sonunu getirmek, karnını doyurmak ve barınacak yer bulmak olmamalı. Bir de öğrenim kredisi meselesi var. Burs alamayan pek çok öğrenci krediye yöneliyor. Böylece gençlerimiz daha üniversite sıralarındayken borçlanmaya başlıyor. Mezuniyet sonrasında iş bulma mücadelesi verirken bir de bu borçların geri ödemesiyle karşı karşıya kalıyor.

Gençlerimize sürekli çalışmaları, üretmeleri, ülkemizin geleceğine katkı sunmaları gerektiğini söylüyoruz. Peki onlara bunun için hangi imkânları sağlıyoruz? Burs miktarlarının öğrencilerin gerçek yaşam maliyetleri dikkate alınarak yeniden belirlenmesi gerekiyor. Öğrenim kredilerinde ise mezunların istihdam ve gelir durumunu gözeten, gençleri daha da zor durumda bırakmayan bir sistem oluşturulmalı. Gençlerimiz bu ülkenin geleceğini inşa etmek için eğitim alırken, geleceklerini borç ödeyerek geçirmek zorunda bırakılmamalıdır.

"KONYA KARAPINAR SPOR SALONU PLANSIZLIĞIN SİMGESİ OLDU"

Yatırım politikalarındaki plansızlığın somut örneklerinden biri de Konya Karapınar'daki 500 seyircili spor salonudur. 2020 yılında yaklaşık 7 milyon lira bedelle ihale edilen tesis yıllarca tamamlanamamış, 2026 yılında yaklaşık 50 milyon liralık yeni bir ikmal ihalesine konu olmuştur. Böylece toplam maliyet yaklaşık 57 milyon liraya ulaşmıştır. Aradan geçen yıllar, tamamlanamayan bir tesis ve yeniden yapılan ihale... Bunun hesabını sormak zorundayız.

Elbette inşaat maliyetlerindeki değişimi ve ekonomik koşulları göz ardı etmiyoruz. Ancak bir yatırımın yıllarca tamamlanamaması, kamu kaynağının yeniden ihale süreçlerine konu olması ve hizmetin gecikmesi ciddi bir yönetim sorunudur. Gençler spor salonu beklerken kamu kaynakları geciken projelerin maliyetini karşılıyor.

"BU BÜTÇE ANLAYIŞINI KABUL ETMİYORUZ"

Sayın Bakan, bütçe tercihlerinden yurtların güvenliğine, burs miktarlarından tamamlanamayan yatırımlara kadar aynı temel sorunla karşı karşıyayız. Gençlerin ihtiyaçları ve kamu kaynaklarının etkin kullanımı, Bakanlığın önceliklerinde yok!

Gençlerimizin yaşadığı ekonomik sıkıntıları görmezden gelen, burs miktarını günlük 133 liraya indirgeyen, yurtların güvenliğine ilişkin şikayetlere çözüm bulamayan, milyarlarca liralık kaynak aktarımında şeffaflığı sağlayamayan bir bütçe anlayışını kabul etmiyoruz. Bizim itirazımız yalnızca rakamlara değil bu rakamların arkasındaki siyasi tercihlere.

Çünkü bir ülkede öğrenciler beslenme ve barınma sorunuyla mücadele ederken, gençler geleceklerini borç hesabı yaparak planlarken, amatör spor kulüpleri destek beklerken bütçenin önceliklerini sorgulamak zorundayız. Cumhuriyet Halk Partisi olarak gençlerin özgürce yaşayabildiği, eğitimini ekonomik kaygılar altında ezilmeden sürdürebildiği, sporun ve kültürün herkes için erişilebilir olduğu, kamu kaynaklarının eşitlik ve şeffaflık ilkeleriyle yönetildiği bir ülke mücadelesini sürdüreceğiz.

Ancak bu bütçenin gençlerimizin temel sorunlarına yeterli yanıt verdiğini düşünmüyoruz. Kamu kaynaklarının dağılımındaki tercihleri, denetim eksikliklerini ve gençlerin ihtiyaçlarını geri plana iten yaklaşımı kabul etmiyoruz.

Bu nedenlerle Gençlik ve Spor Bakanlığı bütçesine ilişkin eleştirilerimizi ve itirazlarımızı kayda geçiriyor, hepinizi saygıyla selamlıyorum. Teşekkür ederim.